Als je een vaporizer gebruikt of overweegt te gebruiken, is het goed om te weten waar je aan toe bent volgens de wet, wat de gezondheidsrisico’s zijn en wat het gedoogbeleid inhoudt. Hieronder wordt uitgelegd hoe het zit.
Wettelijke status van vaporizers
De vaporizer valt onder wat de Nederlandse overheid noemt “tabaksproducten en aanverwante producten”. Dat betekent dat de van toepassing is. Via deze wet worden regels gesteld aan wie een vape mag verkopen, welke producten zijn toegestaan en hoe de verkoop moet gebeuren.
Verkoop op afstand van deze producten is verboden. Dat wil zeggen dat je via webshops, social media, telefonisch of via chat geen vapes of navulvloeistoffen mag kopen die vallen onder deze wet.
Er geldt sinds begin 2024 een verbod op vape-producten en navulvloeistoffen met een smaak anders dan tabak. Alleen de tabakssmaak is toegestaan. Producten met zoete of fruitige geuren zijn sinds die datum verboden in de reguliere verkoop.
Van de producten die wel verkocht mogen worden gelden maximumwaarden voor nicotinegehalte en hoeveel vloeistof in de navulverpakking mag zitten. De fabrikant of importeur moet zorgen dat producten voldoen aan eisen van etikettering, veiligheid en waarschuwingen.
Cannabis, THC-vapes en het gedoogbeleid
Het gebruik van een vaporizer met cannabis of THC-producten bevindt zich in een juridisch grijs gebied. De wet verbiedt bezit, teelt en verhandeling van cannabis boven bepaalde limieten. Coffeeshops mogen wiet en hasj verkopen onder strikte voorwaarden (gedoogbeleid), maar produceren of telen is formeel niet legaal (buiten experimenten).
Een vape die THC bevat is geen standaard vape-product; deze valt onder de regels voor softdrugs. Bezit of gebruik daarvan kan leiden tot juridische consequenties, afhankelijk van hoeveelheid en omstandigheden. Het gebruik zelf is in de meeste gevallen gedoogd bij kleine hoeveelheden, maar bezit of verhandelen kan alsnog risico’s met zich meebrengen.
Gezondheid en risico’s
Vapen wordt vaak gepresenteerd als minder gevaarlijk dan roken, omdat verbranding ontbreekt. Toch zijn er duidelijke gezondheidsrisico’s. Onderzoeken tonen aan dat in sommige vapes teveel nicotine zit, zware metalen worden aangetroffen, en geur- of smaakstoffen stoffelijke schade kunnen veroorzaken.
Jongeren blijken vatbaarder voor de verslavende eigenschappen van nicotine in vapes, zeker omdat smaakjes hen kunnen aanspreken. Uit gegevens blijkt dat een aanzienlijk deel van de scholieren en jongvolwassenen al wel eens gevaped heeft.
Ook zijn er aanwijzingen dat vapen kan bijdragen aan aandoeningen aan de luchtwegen, zoals astma, en mogelijk hart- of bloedvataandoeningen. Onderzoeken buiten Nederland geven al signalen, al is het wetenschappelijk bewijs nog in ontwikkeling.
Handhaving en illegale producten
Handhaving op de wetgeving rond vapes is actief. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) haalt regelmatig illegale vapes of vloeistoffen met verboden smaken uit de handel.
Ondanks verbod op verkoop op afstand en verboden smaken zijn er nog steeds aanbieders, met name via sociale media. De overheid werkt aan maatregelen om dit tegen te gaan, maar controle blijft lastiger wanneer producten heimelijk worden aangeboden.
Gebruik van een vaporizer in Nederland
Gebruik van een vaporizer in Nederland is toegestaan mits je je houdt aan de geldende regels rondom verkoop, producten en leeftijd. Gebruik met cannabis of THC is niet zonder risico’s, juridisch of gezondheidsmatig. Wie overweegt een vaporizer te gebruiken, doet er goed aan om te controleren of het apparaat en de vloeistoffen legaal zijn, en kritisch te kijken naar inhoud: hoeveel nicotine, welke smaakstoffen, of er verontreinigingen zijn. Denken is altijd beter dan achteraf spijt hebben.